kısacası, 24 haziran seçimlerinde akp-mhp birlikteliğinin ardındaki ikinci siyasilik seçim sonrasında da yaşamasını sürdürecektir. 24 haziran ötesine kim öle kim kala demek için erkendir önemli sayılabilir. oysa, hep biliyoruz ki, 24 haziran sonrasında siyasiliklerde sarsılma olacaktır.
akp-mhp birincil güçte önde olsalar mhp ne olur? mhp, akp'yi denetlemek gücünü bulur mu; akp, mhp olmadan olur konuma gelmezse birliktelik yürür mü? bugünden bildiğimiz, akp'nin de, mhp'nin de birbirlerine gereksinimleri olduğudur. akp mhp'yle çoğalmak isterken, mhp kısıtında kalmak istemeyecektir. mhp için de, bugün onsuz adım atamamış akp güçsüzlüğünün mhp'nin güçlenmesi yönünde olmasını ister. akp'nin de, mhp'nin de birliktelikten umdukları beklenen yönde gelişmezse ne olur? akp ile mhp birbirlerini neyle sorgulayabilirler? öyle görünüyor ki, bu tür soruları sormadan yola çıkılmıştır. 7 haziran 2015'in getirdikleriyle 1 kasım'ı bulan akp ve mhp türkiye'yi birlikte birbirlerine dayanarak korumuşlardır.
1 kasım sonrasında 16 nisan 2017'de birliktelik de, tartışmalı evet yanında gerçeklenmiştir. akp-mhp birlikteliğinin 16 nisan deneyimini başarılmıştır, kazanılmıştır saymak kolay değildir. ayrıca, mhp'nin içinden "ip" diye bir kopuş yaşanmıştır. akp'de ise "metal yorgunluğu" hedefiyle akp'den arınmalar yaşanmıştır. akp'de genel başkanın dışında "metal yorgunluğu" var da, başkan yorgun değil midir? akp'nin parti işleyişinde bunu öne süren olmadığı açıkta bilinendir. akp içinde de başkanlık sorgulanmıyor mu; sorgulanamaz mı?
sp diye varolan, bitmek gitmek bilmeyen bir siyasilik, akp'nin varoluşundan bu yana ilk kez güncellik kazanmıştır. sp'nin açıkta olmasını, akp karşıtlarının itelemesi olarak alabiliriz ama, öyle olmayacağını da düşünmeliyiz. sp'nin sesini ve varlığını yükseltir görünmesi, akp'yi yıkmaya yönelik bir siyasilik midir; yoksa, akp'yi içinden çıktığı "milli görüş"e döndürücü etkinlik midir? akp yanından bu konuda bildiğimiz şudur: açıkta, "sp" el üstünde tutulurken, "mahalle arası"nda chp'yle ilişkilendirilmekte, 28 şubatçılarla, 27 nisancılarla içiçe göstermek eksiksiz sürmektedir, sürecektir. şunu bilmiyoruz: akp'nin, "sp" konusunda, "mahalle" arasında söylenenlerin, sp'ye katılımı getirici ve benzer biçimde akp'den götürücü mü olur? karşılıklı beklentilerin yükseldiği seçim öncesinin sonrasında bu konulara gelinecektir.
şurası açıktır: akp'ye sp'den ve ip'den gelebilecek oyların toplamı belirleyici olmaz. oysa, akp'den sp'ye ve ip'ye giden oylar akp için sarsıcıdır. akp mhp'den, sp'den ve bilinmez ip'ten alırken, akp yüzde elliyi zorlayabilir ama, verdikleriyle yüzde kırkların altına gerileyebilir. birliktelikler, geçişler ve geliş-gidişler olmadığında önemsizdir. sınırların kalkmasının ne getireceğini de, ne götüreceğini de seçmenler belirleyici olacaktır. bugünden söyleyeceğimiz bu "geliş-gidiş"lerin her yanın istediği biçimde olmayacağıdır. sonuçta, akp de, mhp de, sp de, ip de seçimden kazançlı çıkamaz. birinciden, ikinciden geride kalmışlık bitiricidir; siyaseti değiştirici olur.
chp'nin bu değişimleri zorlayıcı olduğunu biliyoruz. chp'nin akp'de, mhp'de, sp'de ve ip'de değişimi gerçekleyecek gücü olduğunu söyleyemeyiz. chp kendi gücüyle akp karşısında başından yenik görünümünü değiştirecek bir siyasilik gösteremedi. chp'nin adaylar, birliktelikler ve seçim bidirgeleri belli olduğunda önde olmaktan uzak görünümü değişir mi? türkiye'de chp'ye karşıtlığın yaygın siyasilik olduğunu ve getirileri olduğunu biliyoruz. chp'nin, öteki siyasiliklere göre açık olmasının getirdiği birbiriyle çelişen ve çatışan siyasilerin topluluğu olduğu da değişmeyen gerçekliktir.
chp'nin 24 haziran'ı ölüm dirim siyasi savaşçılığına dönüştürmesi, 24 haziran sonrasına kalıcı ne bırakır? chp'nin adayları, chp'nin birliktelikleri, chp'nin hedefleri chp'nin seçmen katlarındaki etkinliği 24 haziran sonrasını etkileyecektir. 24 haziran sonrasına chp'yi, yeniden, iç tartışmalarla kimlik ve hedef arayışlarında bulabiliriz.
hdp için en büyük etkinlik: 7 haziran 2015 ile 1 kasım 2015'teki kararlılığını sürdürebilmektir. 2015'in öznelliğinde hdp'ye yönelmiş seçmenlerin hdp'den kopmadığının güvencesini göremiyoruz. hdp'ye 2015'te gitmeyenlerin bukez gidebileceklerini düşünmek hdp'nin beklentisidir, 2015'te hdp'de toplanmışların kopacaklarını düşünebiliriz. hdp seçmeni, özgürce siyasi seçmesini yaparsa, çıkacak sonuç, hdp'yi de, türkiye'de siyaseti de değiştirici yenilikler getirir. hdp, seçmenlerini ve oylarını korursa, türkiye'de yaşanacak seçim sonuçlarının türkiye'de değişim getirmeyeceği açıktır.
1 mayıs 2018, college station, texas.
