24 haziran seçimlerinin en canalıcı bilinmeyeni nedir? çok açıktır ki: abd'nin etkisi ne olacaktır? ab, sessizce, seyirci midir 24 haziran seçimlerinde? ya rusya? son yıllarda, abd seçimlerinde, ab'deki er seçimde etkilerinden kuşkulanılan rusya türkiye'deki seçimlerden uzak mı duracaktır? abd/ab ya da rusya'nın seçmeleri çelişkili olursa kimin etkisi belirleyici olur?
bu sorular tümüyle türkiye'nin bağımsızlıkçı ve tam bağımsız cumhuriyet ülküsünden ne denli uzaklaştığının geldiğimiz noktasıdır.
sevmesek de, olmazlansak da, abd'nin de, ab'nin de, rusya'nın da gelen seçimlerden beklentileri olduğu açıktır. seçimi abd, ab ya da rusya seçimleri belirleyemez. açıktan belirleyici olduklarını, olacaklarını düşünmemeliyiz.
şunu açıkça düşünenler çoktur: akp'yi abd getirdi ve abd/ab günü gelir götürecektir. bu gün de 24 haziran'dır. bu düşünmenin dayanıksızlığı nedir? akp'yi götüren(getirdiği gibi) abd, yerine kşmi getirecektir? akp oldukça abd türkiye'de egemendir de; akp gidince abd de gitmiş mi olacaktır? şöyle de sorabiliriz: abd getiren ve götüren güç ise, abd'nin götüreceği söylemi, akp için artı değil de eksi olmaz mı? akp, 2013'ten bu yana, adını vermeden kendisine yapılan her darbeyi, abd etkisi olarak nitelemiyor mu? kısacası, abd götürücüdür, anında, bukez kimi getiriyor sorusuyla birlikte ya götüremezse(ya da yerine istediğini getiremezse) sorusunu da canlı tutuyor.
bir de öteki türlü yaklaşalım. akp-mhp abd karşıtı olarak chp'yi ve chp'nin birliktelik aradıklarını abd yanlısı diye karaladığında yanlış mı oluyor? ya öyleyse, ne yapılacak akp sonrasında? akp'ye öfkeli nefret cephesi akp-mhp küçülsün gitsin de abd de yapsa olsun mu denilecektir? şöyle de diyebiliriz: önce akp-mhp bitsin de abd'yle daha kolayca mı başederiz?
ne yandan baksak, abd'nin, ab'nin türkiye seçimlerinde etkili olmak istediklerini düşünebiliriz de; açıkça, işte abd'nin istediği budur ve o olacaktır karamsarlığına katılamayız. abd/ab'nin etkileri derken, akp abd/ab'nin zoruyla, dayatmasıyla ve desteğiyle gelmiştir de, akp gidince abd/ab bir daha olmaz "zayıflığını" mı kabulleneceğiz?
dış etkilerin olduğunu, olabilirliğini düşünmek doğaldır. şu daha da açıktır: abd/ab akp'yi küçültmek isterken, yarın yine olabilecek akp'yle çalışmanın da uzağında duramaz. benzerini akp karşıtları için de düşünmeliyiz. abd/ab, akp karşıtları içinde de akp'nin içinde olduğunca vardır. abd/ab, tüm yumurtalarını tek sepete koymaz. abd/ab, türkiye'deki seçimlerinin sonucunda oluşacak siyasi güçlerin herbiriyle çalışacak hazırlıktadır.
abd/ab'nin, hatta rusya'nın etkileri vardır ve önemsenmelidir ama, uluorta, bilir bilmez, salt karşıtını dış ilişkiler içinde görmek ve göstermek yanıltıcı olur.
şimdilik bildiğimiz şudur: akp, ırak'ta ve suriye'de, uzunca süre karşıtlaşmadan birlikte olmaktan eksikli görünmemişlerdir. özellikle, 2013'le de, akp'nin dikta kurduğu ve demokrasiden uzaklaştığı yönünde, abd/ab kitlesel yayın ortamlarında, gün geçmeden yeni saldırıların belgelendiği açıktır. akp'nin dün "şikâyetçi" olmadığı abd/ab'yle birlikte görünmekten, bugün için uzak durmaktadır. akp, 24 haziran'da seçimlerden kazançlı çıksa abd/ab'den tümden uzaklaşır mı; yoksa, abd/ab'yle yeniden birliktelik kurmak için mi kullanılır yeni seçim kazanımı?
benzeri biçimde, akp'yle birlikte yapılamayanlardan sonra kazanacak akp karşıtı güçler, anında, akp'nin sunamadığı açılımın aracısı mı olurlar?
24 haziran seçimlerinin bilinmez canalıcı sorularıdır bunlar.
2 mayıs 2018, college station, texas.
