ne yandan bakarsak bakalım, anayasa buhranı, 24 haziran'la sonlanmayacaktır, iyice alevlenecektir. seçim sürecine girdiğimizden bu yana, ençok konuşulanlar: seçilenler ilk olarak ne yapacaklarıdır. bir anlamda, cumhurbaşkanı olan, anayasal değişimden sözetmeden, aklındaki cumhurbaşkanlığının oylanacağını konu etmektedir.
oysa, bu seçimin ilk ve tek sonucu olacaktır: enson 16 nisan'da halkoyuyla değişen anayasa yeniden, nasıl ve ne yönde değişecektir? seçmenlerden yükselen bir istek olmadığından öteye, tüm adaylar, seçilirlerse anayasanın, enson değişikliğine göre nasıl bir yürütmeye girişeceklerini yineliyorlar.
mazotun pazarda tüketiciye/seçmenlere ederini konuşmak nedir? cumhurbaşkanı mı belirler mazotun pazarda ederini? cumhurbaşkanı yasaların yürütücüsü ve de yasaların yeniden düzenlenmesinin hedefleyicisidir ve öyle kalacaktır. cumhurbaşkanı isteyince ya da istedi diye pazarda malların ederi belirlenmez.
faizler, iç ödemeler, dış ödemeler, türk lirasının değeri ve nice iktisadi hedefler cumhurbaşkanlığının ne işlevidir, ne de yürüteceği olacaktır.
seçim süreci ve adayların belirlenmesiyle ilk olanlara bakınca: neler olacağından çok, nelerin olmayacağını açıkça söyleyebiliriz. cumhurbaşkanı seçilen parti kapatamaz. anayasa mahkemesi ve öncelikle tbmm'dir yetkili olan, olacak kurum. cumhurbaşkanı istekte bulunabilir ya da tbmm'yi göreve çağırabilir; tüm yetkisi ve gücü buncadır.
izlenim odur ki: cumhurbaşkanı seçilen karar verecek ve tbmm ile yargı kurumları anında yerine getirecek. neye dayanarak? yüzde ellinin biraz üzerindeki oyçokluğuyla. olur mu diye sorgulayan yok. mazotu iki liraya mı verecekler, 2,5 liraya mı diye açık artırmadalar.
"popülizm" denilen, toplumları çürüten ya da "popülist" denilen cumhurbaşkanı adaylıkları, olur olmaz, bilir bilmez açık arttırmada.
adaylardan tbmm'de hangi çoğunluğun belirleneceği bilinmeden, tbmm üzerinde yetkiler donanmış aday hedefleri tümden yanıltıcıdır ve gerçeklenmeyeceği de açıktır.
24 haziran seçimlerinde seçilecek cumhurbaşkanı partiler adına da olsa, tbmm temsilcileri seçimleri partiler ve birliktelikler adına da olsa bileşim nedir bilinmez. cumhurbaşkanı seçilenin partisi tbmm'de de çoğunluk olsa cumhurbaşkanının görevleri, yetkileri ve sorumlulukları mazot ederine, faiz düzeyini belirlemeye yetmez.
anayasa buhranı derken söylenilmek istenen açıktır. halkın çoğunluğunun oyuyla seçilmişlik: ben seçildim, faiz şu olacak; mazotun ederini belirlerim olmayacak.
adaylar anayasa'yı nasıl görüyorlar; anayasa nasıl olmalıdır ya da nedenö nasıl değiştirilmelidir tartışmasına öncelik verselerdi çok daha yararlı ve geçerli bir tartışmanın içinde olabilirdik. o durumda, düzey de, seçmenlerin bilgilenmeleri de, bilinçlilikleri de yükselirdi.
seçim sürecinde adayların belirlenmesiyle "popülizm" egemenliği şaşırtıcı değildir ama, seçim sonrasındaki anayasal buhranın sürekliliğinin belirgenidir.
gelen günlerde seçim gündeminin değişmeyeceğini ve karşılıklı, adayların, açık arttırma benzeri, hedeflerde temelsiz, dayanıksız atıp tutmayı sürdüreceklerini güvenle söyleyebiliriz.
"popülizm" çekicidir ama, çekiciliği düzeyinde yanıltıcıdır ve gerçeklerden uzaklaştırıcıdır.
13 mayıs 2018, college station, texas.
