seçimlerden değişim beklemeyenler çoktur. bir yandan seçimlere güvensizlik, bir yandan da bukez olacak umutlanmasıyla 24 haziran'ı bulur muyuz? 24 haziran'dan da kuşkulu olanlar ve seçimlerin tümden kalkabileceği konusunda beklentilere olanlar var. daha da kötüsü seçimler olmasında akp gitsin; baştan başlayalım ve kuralları bir dahasına sağlama bağlayalım düşüncesinde olanlar da var.
bu durumda, seçimlere gönül verenleri aptal yerine koymak ve de seçimlerdeki seçmeleri küçümsemek sıradanlaşıyor. oysa, seçimler sonuçları nasıl oluşursa oluşsun türkiye'deki siyasiliği gösterecektir. seçimler öncesi umutlardan bekleneni almayınca seçimleri yoksaymak olası mı?
türkiye'nin iktisadî işleyişinde sorunlar olduğu yeni bir durum değildir. türkiye'nin iktisadî işleyişinde yapısal sorunlar, gelir dağılımında adaletsizlikler, ödemeler dengesindeki bozukluklar olağan demesek de yinelenen biçimde yaşanmıştır.
önce şunu anlamamız ve bilmemiz gerekir: iktisadi durumda bozulmalar kendiliğinden iktidar değişimi getirmez. iktidar değişimi örgütlenme sorunudur ve çoğunluk oluşturmadır. ayrıca, özellikle, 1989 sonrasında, iktisadî baskıyla, kuşatma çabaları toplumları yalıtabiliyor ama, içerideki despot yönetimlerin çevresinde toplanmayı kolayca sarsmıyor.
türkiye'de yaşanan iktisadî bozulma döngüsel midir, yapısal mıdır? çokça budur diye düşünmeliyiz. döngüsel ve yapısal iktisadî bunalımların üstüne dıştan kuşatmaların ve dayatmaların olabilirliği de açıktır.
her an olduğu gibi, bu anda da, seçimler yolunda da uygarca yerini tutmak ve siyasi davranışını olumlu belirlemek önemlidir. türkiye'de iktisadî işleyişin olumsuzluklarından, çok açıktır ki, uzun süreli akp iktidarı sorumludur. akp iktidarı olanları ve yaşananları göründüğünden/olduğundan iyi göstermede başarılı olamaz. iktisadî geröekleri gizlemek de, yalanlamak da geriye teper.
her gün, iktisat iyi gitmiyor diye yinelemekle, olandan "işte demiştik/diyoruz!" yaygaralarıyla göründüğünden/olduğundan kötü göstermek de yararlı sonuçlar vermez. bunlar bilinen ama, hem kaçınılamayan, hem de üstesinden gelinemeyen siyasi sorunlardandır.
seçimlerin sonuçlarına yansıma neye göre olur? öncelikle ve ençok beklediğini bulamayanların yerlerinde değişiklikle belirlenir seçim sonuçları. akp yandaşları ve seçmenleri aradıklarını buluyor mu; beklediklerinde umutsuzlukları gelişti mi? seçimleri belirleyecek olan akp'nin kitleselliğini koruyabilme ve sürdürebilmesiyle doğrudan ilişkilidir. akp'nin yeni kitlelere erişemediği ve türkiye'de erişebilirliğinin tıkandığı yaşanan gerçekliktir. akp'nin mhp ile birlikteliği ve benzeri daha küçük siyasiliklerle arayışından alabildikleri görünmüyor. bunun yanında, uzun süredir, gönüllü ve istekli akp'de oylarını birleştirmiş olanlarda çözülme olmasını bekleyebiliriz. olacaktır demek öznel "niyet" olur ve yanıltıcıdır. olmalıdır demek ise, akp seçmenlerinden uzaklığı gösterir.
görünen odur ki, seçimlerdeki karşıtlaşma: akp'nin kötü yönetiminin kötülüklerini, çelişkililerini ve akp kitleselliğinden çok kısıtlı akp yandaşlarını iyileştirdiği odağında gelişmektedir. akp karşıtlarının saldırıda olduğu açıktır. akp açısından ise: türkiye'de gelişimin duraklamadan sürdüğü ve iç("muhalefet") ile dış("egemenlerin") direnç odaklarından kurtulsalar yükseliş sürecektir.
24 haziran seçimleri yolunda gördüklerimiz, yaşadıklarımızı soğukkanlı düşündüğümüzde şunu söylemek zor olmayacaktır: akp'nin "sihiri" çözülmüştür ve akp bilinmeyen değildir artık. bu durumda akp'nin geriye yaslanması ve savunmasının önünde değilse de, sonunda çözülebilirliği görünmektedir.
siyasette uzun süreli iktidarların güç yozlaşması ve akp'nin güçten çok güç budalalığı yapmasının anlamlandırılması bunca açıktır. seçmenlerin yanlış yapmadık yargılarının, iyimser beklentilerinin olabilirliğinde tıkanma gizlenemez durumdadır.
24 haziran seçimlerinin getirebileceği en önemli değişim: akp'nin durdurulabilirliğinin yaşanması olacaktır.
29 mayıs 2018, college station, texas.
