akp'ye karşı kalıcı ve güçlü siyaset gereklidir. olmayan budur; olması gereken de bu olmalıdır. günler, armutun sapı, üzümün çöpü diye geçiyor. chp'nin geç kaldığı ve zorlandığı açık. adayların çokluğuyla seçmen yaygınlığına erişemezler. chp'nin, aday çokluğundan vardığı dağınıklıktır ve chp seçmeninin yönlendirilemez, denetlemez oluşudur.
chp'nin kendi adayından önce ve daha çok chp dışından adayda birleşme yanlısı siyasetinden beklenenin olmadığını biliyoruz. ortak aday seçmesinden beklenenler açıktı: chp seçmenini parçalamayacak, akp-mhp birlikteliğini parçalayacak ve yönetmede ulusal birliği sağlayıcı olacak. yanlış da budur. herkesi kapsamak çoğunluğu kazanınca olması gerekendir. herkesi sevindirecek aday olmaz. çoğunluk kazanacak aday da tepkicilikten olmaz. olmadığı yaşandı ve chp yönetimi olmayacağın ardında koşuşturmanın sorgulanmasını seçim sürecinde ve sonuçlarında yaşayacaktır.
türkiye'de siyasetin, chp'ye karşıtlıktan dayanak bulduğu değişmeyen gerçekliktir. chp benzemeye uğraşmaktan önce, kendi oluşunu ve duruşunu sürdürmelidir. chp kendini gizlide göstermekten uzak durmalıdır. chp, türkiye'nin en açık partisidir. olmayacak gizli ve karanlık nitelenecek arayışlar kazandırıcı olmaz.
türkiye'de, akp ve başkanına öfkeli nefret kitleselliği olduğu tartışmasızdır. öfke ve nefrette cepheleşme de, birliktelik de kalıcı ve olabilir değildir.
öfkeli nefret cephesinin birleşemezliği karşısında, yararcı ve çıkarcı akp-mhp birlikteliği, öfkeli nefrete karşı kızgın ve nefret yüklüdür. karşılıklı öfke ve kızgınlık nefretlerinden ortaya çıkan siyasi gerilimin, seçim sürecinde değişmediğinden öteye, seçimle de yatışmayacağı, seçimin ilk sonucu olacaktır.
her seçim istenen değişimi getirmese de değiştirdikleri olur. 24 haziran seçimleriyle de değişmeyecek olanlar açıktır: türkiye'de ayrımcılıklarla uzlaşımı isteyenlerin istedikleri olmaz. türkiye'de, siyasette karar almak ve uygulamakta "tbmm"yi ikincil kılma isteminin de olmayacağını öngörmeliyiz. oysa, öfkenin ve kızgınlığın kaynakları da bu istenenlerdir. 24 haziran seçimleriyle de istenenlerin olmayacağı ve öfkeli nefret ile kızgın nefret cephelerinin yerlerini koruyacağı, istenen değilse de, olacaklardan geçerli olanıdır.
akp'de, abdullah gül adaylığına karşı yaşanan tepkiselliğin ortaya çıkardıklarını seçim sürecinde ve seçimle yaşayacağız. akp'de gizlenemez ayrımlar ve yararcı/çıkarcı birliktelik vardır. seçim sürecinde birliktelik korunsa da, seçimle de koruyucu güç oluşur mu? akp'nin çoğunluk olmak ve kalmak için birliktelikler bozup, birliktelikler kurması gücünde yıpranma yaşanmayacak mı? akp, kendi başına güç olsaydı, birinci aşamada da, olası ikinci aşamada da, akp-mhp birlikteliğine dayanmazdı. akp karşıtlığında, mhp'nin uzlaşmazlığının değişmezliğinin geçici uzlaşımlarla akp karşıtlığını kolaylaştırmayacağı açıktı. mhp'den türemiş ip'in de, hdp'yle uzlaşmazlığı kısa süre içinde anlaşılmıştır ve değişmeyeceği açıktır.
akp'nin ve akp-mhp'nin chp'yi hdp'le birlikte göstermenin olmazlığı da açıktı. olmadığını ve olmayacağını yaşadık. chp-hdp birlikteliği yaşanmış görünse de, çoğunluk kazanacak birliktelik olmazdı. akp, chp-hdp birlikteliğinin olmazlığını düşünse de, olabilirliği korkusu ve korkutmacasına yenildi; akp'nin güçsüz olduğunu açığa çıkardı.
hdp, akp'yle olmayı chp'yle olmaya yeğler siyasettedir başından bu yana. hdp'nin, chp'den önce akp'yle olma istemi, akp'yi küçültücü olmadığı ve hdp'yi büyülten olduğu da yaşanan gerçekliktir. mhp'nin akp'ye yanaşmasında, akp-hdp birlikteliğini bozma siyasetinin belirleyici olduğu açıktır.
ip, neden chp'yle oluyor gibi görünmekten eksiklenmiyor ama, sp ve dp ile birlikteliği yeğliyor? bunun açıklaması da açıktır: ip, chp'yle olsa erir yokolur. ip, chp'den oy kayması yaşanacağına dayandırıyor chp'yle birliktelikte olmamayı. ip, chp'den oy kazanırsa, chp'nin ardında ezilip yokolacağına, chp'den kayan oylarla chp'yle seçim sonrasında önderlik istiyor. ayrıca, ip'in bilinmeyen istemi de açıktır: akp'de ikincil kalmış ve erimiş geleneksel dyp ve anap oylarının akp'den kopacağına dayandırıyor istemini.
kısacası, 24 haziran seçimlerinde akp-mhp birlikteliğinin ardındaki ikinci siyasilik seçim sonrasında da yaşamasını sürdürecektir. oysa, akp-mhp birlikteliğinin ardında üçüncü ve sonraki siyasiliklerin son seçimi olabilir gelen seçimler.
30 nisan 2018, college station, texas.
