24 haziran 2018 günü "erken seçim" için tbmm'de karar alındı. bu seçimin kararı da, kararlaştırılması da hep tartışılacaktır.
24 haziran seçimlerinin yapılabilirliği türkiye'de demokrasi sınavıdır. 24 haziran demokratik bir seçim olarak yaşanacak mıdır? 24 haziran seçimlerinde ne olur öneminde seçimin sonuçları geçerli olacak mıdır?
24 haziran seçimleri, beklentiye göre ya da anayasallık düzenine göre türkiye'de yaşanmamış yeni bir düzenin oylanması mı olacaktır? görünürde, akp-mhp birlikteliği seçimlerde çoğunluğu kazanırsa yeni bir türkiye düzeni'nde olacağımızı özlüyorlar. benzeri biçimde, yine görünürde, akp-mhp birlikteliğine katılanların dışında kalanlar içinde yeni başlayacak anayasallık düzenine korkuyla tepkicilik egemen.
temel soru şudur: akp-mhp ile destekçileri özledikleri düzene yeterli ve gerekli oyu alabilirler mi? tamamlayıcı soru da şudur: yeterli oyu, gerekli oyu alınca o özledikleri düzeni kurabilecek gücü kullanabilirler mi?
kısacası, seçimi kazanmak önkoşulsa, o kazanılan gücü kullanmak iktidar olmaktır. akp-mhp iktidarı türkiye'de düzeni değiştirebilirler mi? akp-mahp karşıtlarından baştan teslim olanlar, akp-mhp iktidarından tümden korkanlar için, seçimin olması geçici bir aşamadır ve özlenen düzen, enson, 16 nisan 2017'deki oylamayla yürürlüktedir.
oysa, hep biliyoruz ki: anayasaya uyumluluk düzenlemeleri tamamlanmadan seçime gitme kararı alındı. bunu nasıl değerlendirebiliriz? bir açıklaması: yasaya, yasallığa dayanmayı yoksaymaktaki kararlılıklarıdır. bir açıklaması da; seçmenleri ürkütmemek için bilinmeze oylamayı gerçekleyip; sonrasında kazanılan güçle "keyfilikte" ve "keyfilikle" oldubittileri tepkisiz geçiştirmektir. iki açıklamanın da katılanları; iki açıklamayı da geçerli sayanlar vardır. şunu düşünenlerimiz azdır: uyumluluk yasaları konusunda bir hazırlıkları ya da güçleri olmadığından gecikmişlerdir. seçim öncesi oldubittilerle ya da seçim sonucunda oldubittilerle açıkları kapamaya çalışacaklardır.
24 haziran'ın "erken" ya da "baskın" olması bilinçli bir seçme midir mhp ve akp için; yoksa, zorlayan güçler, koşullar mı geçerli oldu? bunu biliyorum diyen yanıltıyordur; bilmiyoruz.
bildiğimiz şudur: 24 haziran seçimi bir oldubitti olarak yaşanmak için tbmm kararı çıkmıştır.
24 haziran seçim kararına olumlu yaklaşan iki siyasilik vardır: mhp ile ondan türemiş iyi parti. akp, hazırlıklı olduğundan ve mhp'ye sonsuz gereksinimi olduğundan mhp'nin istemine direnmemiştir. bunun önemi nedir? akp, bugüne değin, çok sarsılmadan götürdüğü ve getirdiği seçmen kitlesinin üstüne arttıracağı, çekeceği seçmen kitlesi yoktur. akp'nin her oya olduğu gibi mhp'nin kitlesel oyuna desteği eksiksizdir. bu durumda soru açıktır: akp'nin mhp'den beklediği gerçeklenir mi? şöyle de sorulabilir: akp, en yüksek aldığı oyunu hiç yitirmeden mhp'nin tüm kitleselliğini kazanabilir mi? akp mhp'ye evet derken bunu özleyerek birliktelik kurdu. ya mhp? mhp, akp'yi iktidar kılmak zorunda kalırken, enazından mhp'nin geleneksel beklentilerinin korunmasını özleyerek akp'ye yanaştı.
şunu biliyoruz: uzun süreli kendi içinde az değişen ve dışarıyla etkileşimi olmayan dört parçalı akp, chp, mhp ve hdp siyasiliklerinden ilk sarsılan mhp oldu. ayrıca, sarsılmanın başlangıcı sayılan 7 haziran 2015'ten bu yana mhp'de erime durmak bilmedi. bu gerçekliği mhp yönetimi kabul etmese de, oratadaki gerçeklik açıktır: mhp dördüncü parçadır ve kendi başına iktidar olabilirliği yoktur. yıllarca ya da 2002'den bu yana, mhp'nin akp karşıtlığından, akp'den, mhp yönünde kopma olmamıştır. mhp'den kopmalar ise yeraltı edilemez açıktadır.
şunu güvenle söyleyebiliriz: 24 haziran 2018 seçimlerinin ilk yenileni mhp olacaktır. peki mhp'deki erime akp yönünde/yanında yığılma olarak mı yaşanacaktır? hep olduğu gibi, akp'nin hiç eksilmeyeceği gerçeğiyle mhp'nin akp'de yığılacağı beklentisi gerçekleşmezse ne olur? akp, bu olası gerçekliği, iç ve dış egemen güçler(ya da akp'nin deyişiyle "üst akıl," "fetö" ve geleneksel değişmez iktidar odaklarının birlikteliğine karşı) "milli" şahlanışla altedeceğni düşünmektedir. akp'nin sorunu düşünmedikleri değildir. düşündüklerini gerçeklemekteki aşırı güvenleri geçerli olacak mıdır? ya olmazsa onların siyasi davranma biçimleri değildir. mutlaka olmalıdır "kararlılıklarının" bir gün olmayacağını düşünemez noktasında olduklarını, akp-mhp dışından düşünmek zor değildir.
akp-mhp ve olası destekçileri için aşırı güven ve öalışma güçlerinin karşısında olanların durumu nedir? 24 haziran seçimleri için akp-mhp'nin kazanacağı varsayımında olanları sarsan bir direnişte olduklarını seçim kararı gününde yakalamak zor değildir. akp-mhp karşıtları için yaşanan güven gerçekçi midir; geçerli olacak mıdır?
24 haziran 2018 seçimleri yolunda söylenecek söz çoktur.
22 nisan 2018, college station, texas.
