sandıkların belirlemediğini sokaklar belirleyemez. seçimlerle yükselen umutlanma/iyimserlik seçimler yaklaştıkça yeniden olumsuz yönde gerileme gösterisinde.
akp'nin istediği bliniyor: cumhurbaşkanlığı akp'nin olsun ve tbmm'de akp belirleyici güç olsun. ya olmazsa hazırlığı nedir bilinmiyor. neden akp olsuna akp'nin verdiği yanıt kısaca: çok işler yaptık; yaptıklarımız yapacaklarımızın güvencesidir. yapılanları önemsiyorlar ve kalıcı olduğunu varsayıyorlar.
akp'nin, akp karşıtlarına, bir türlü dinmeyen nefret ve öfkeleri, akp'yi yaşatan ve sürdüren oluyor. akp'yi yaşatan ve sürdüren öfke durduran ve bitiren de olacaktırı anlamak yanlısı akpliler az ya da önde görünmüyorlar.
akp karşıtları da ilk günden ya da sonradan katılanlar olarak ikili görünümdeler. başlangıçta akp'li olmayıp da akp'den umudu ve umarı olanların pekçoğu 2011 sonrasında öfke ve nefret kümesindeler. özellikle 2013'te gezi'nin yaşanması ve gezi'yle akp'nin tepesinde depreşen dinmez nefret ve öfke de akp'den kopmanın gerekeçeleri olarak sunuluyor.
akp'ye hep karşı olanlarla akp'ye sonradan karşı olanların nefret ve öfkeleri türkiye'ye gezi'den öteye 7 haziran'ı da yaşattılar. 7 haziran 2015'te akp'ye nefret ve öfkeden öteye ortaklığı ve birlikteliği olmayanları akp 1 kasım'la geriletti. iki yıl sonra 2017'de ise yeniden, 7 haziran'a yakın tepkisellik, akp'nin özlediği, cumhuriyet'in kuruluşunu istediğince yönlendirmede kalıcılığa hayır dedi.
çok açıktır ki: 24 haziran'dan beklentiler her siyasilikte değişiktir. burası açık olmasından öteye doğaldır. ayrı ayrı dört parçalı siyasetin ayrılıklarını biliyoruz. dört parçalı siyaseti üçe indirgeyen akp-mhp birlikteliğinin kalıcılığı tartışmalıdır. sonunda akp'nin, mhp'yle hiç olmamışçasına ya da mhp'nin akp'ye katkılarını yoksayarcasına siyasetler geliştireceği açıktır. birbirine "mecbur" birliktelik olan akp-mhp'nin ikisini de büyütmeyeceği açıktır. küçülen ya da beklediği artışı kazanamayan akp de, mhp de beklentilerinde gerçeklenmeyeni ötekisinden bilecektir. eksikliği kendinde değil de ötekisinde arama da akp-mhp birlikteliğini bitirici olacaktır. birliktelik nasıl ve nerede kopacak belirsizdir ama akp-mhp birlikteliği kopacaktır. nasılını bilemeyeceğimiz o kopuş yaşandığında daha açıklayıcı değerlendirmeler yapmak zor olmayacaktır.
akp-mhp birlikteliği ikisini birden büyütmeyeceği açıktır ama, ikisinin de küçülmesi yaşanır mı? akp'nin de, mhp'in de küçülmesi birlikteliğin sürmesini sürekli kılar mı? akp ile mhp'nin birlikte küçülmelerinin sonucu ayrılık olmayabilir; birbirine yakınlaşmayı daha zorunlu dayatabilir.
akp karşıtlarında birbirlerine karşı çok açıktan karşıtlaşma ya da birbirini düzeltme yaşanmadı. ençok, meral akşener'in kendi adaylığında diretmesi dışında ayrı ayrı dayanışmada birliktelik korundu. bu birlikteliğin geleceği olur mu? seçim sonuçları "millet"i daha yakınlaştırır mı; yoksa, tümden uzaklaştırır mı? seçimler yaşanmadan söylenenler önyargıların yinelenmesi olur.
24 haziran akşamı sonuçları, akp-mhp birlikteliğinin geleceğini belirleyeceği gibi chp-ip-sp birlikteliğinin de geleceğini açıklayıcı olacaktır. geriye hdp kalıyor. seçim sonuçlarıyla akp karşıtlığında öfke ve nefretin bir odağı olan hdp "millet"in destekleyicisi olur mu? hdp'nin geleceği kendi tabanından aldığı oydan çok, akp yanına yeniden yaklaşır mı? yoksa, akp-hdp birlikteliği yeniden onulmaz yara mı almıştır? fesatla yaklaşmanın dışında söylenecekler azdır bugünden.
akp-mhp'nin bir beklentisi de chp'yi hdp ile birlikte göstermek idi. bunu orta yerde yapıyor akp ama, getirisi nedir? akp chp'yi hdp'ye itierken hdp'den seçim sonrasında da beklentisi olmadığını gösteriyor. chp'yi hdp'yle görüp göstermekten akp'nin getirisi ne olabilir? akp'nin hdp'den beklentisi olmadığını gösteren bu akp-hdp karşıtlığının seçimler sonrası da yararcı/fırsatçı dayatmalarda da sözkonusu olmayacağını düşünmeliyiz.
chp'nin hdp'yle olmaması değişir mi? hdpliler chp'yle olmayı köprüden geçmeye benzettiklerinden o birlikteliğin olmayışından öteye olmayacağını da gösterir.
ne olabilir? akp'de hdp'yle olmayı isteyenler akp'yi zorlar. akp'yle olmak yanlısı hdp'li olanlar akp'ye katılmazlar ama, hdp'yi parçalayıcı ayrılığı zorlamayı üstlenebilirler. benzeri biçimde, hdp'yle olmak olmamak konusunda chp'nin içinde seçimlerle ortaya çıkacak yeraltından süregiden bir karşıtlık var. seçimlerle chp'yi eleştirmeyi birincil yapacak hdpliler seçim sonrasının ilk değerlendirmelerine önemli veriler sunacaktır. chp içinde de: hdp'yle neden olunmadı sorgulamasını yapacaklar, seçimde ortaya çıkanı tek nedene indirgemeci olarak, anında ortaya çıkacaklardır.
akp yanında seçimlerle chp-hdp karşıtlaşması bekleyenler mi kazanır? seçimlerle akp-mhp birlikteliğinin kopacağını bekleyenler mi kazanır?
18 haziran 2018, college station, texas.
