akp'nin yaptığı değil yıktığı yaşanan gerçeklik olacaktır 24 haziran sandıkların açılması ve sayım sonuçlarıyla. neden ve nasıl?
sandıklar yalandır ve yanıltıcıdır diyenler bugün de vardır; 24 haziran'la sonrasında da olacaktır. onlar kendi algılarında ve anlamlandırmalarında yalnızdırlar. türkiye'nin tartışılmaz çoğunluğu: sandıklı, seçimli demokrasiyi benimsemiştir. bu demokrasi anlayışını yoksayanlar, hangi yüce inanışlarda, hangi derinlikteki bilgilenmelerde olurlarsa olsunlar, türkiye'nin gerçekliğine uyarlar mı? hayır.
türkiye'nin gerçekliği ortadadır: akp, mhp, chp, ip, sp, hdp ve demokrasi dışında varolamayacaklardır.
türkiye'yi bekleyen ve aşılması gereken tehlike şudur: seçimlerde, önceden kurgulanmış, başarılı olacak hile yaşanır mı? daha da kötüsü hile olduğu gerekçesiyle seçim ya da sayım sonuçsuz kalır mı?
seçimin ve sayımın güvenlik içinde yapılmaması, 1946'dan bu yana yaşanmış ve türkiye'nin yaşama biçimi olmuş demokraside çok tehlikeli bir duraklama olur. sonrasını kimse öngöremez; hele bugünden.
seçimin ve sayımın güven içinde gerçekleşmesinden sonrası için de önemli bir tehlike vardır: sonuçlar belirleyici olur mu? seçimin ve sayımın güvenle belirmesinden sonra, sonuçlar geçerli olmazsa, türkiye'de zorlu günler yaşanır diye öngörmek yanıltıcı değildir.
çok açıktır ki, seçimlerin sonucunda belirecek ilk sonuç şu olacaktır: 1921'den bu yana türkiye'nin belirleyicisi tbmm etkinliğini sürdürecek midir? tbmm etkinliğini yoksayacak bir sonuç oluşabilir mi? hayır, hayır, hayır oluşmaz.
gelen seçimlerin akp için istenen ve olacağına inanılan sonucu açıktır: erdoğan cumhurbaşkanı ve tbmm'de, tek başına akp çoğunluğu. bu sonucun, bugün gelinen noktada, oluşmasının olasılığı hergün azalan yönde gelişmektedir.
akp'nin cumhurbaşkanlığı kazanıp, tbmm'de çoğunluk olmasının karşıtı sonuç da açıktır: akp'nin cumhurbaşkanlığını yitirmesi ve tbmm'de belirleyici çoğunluk olmaması. bu ikisinin de olması, akp karşıtlarını türkiye'de demokrasiye inanmakta birleştirici yanı olur. akp'nin seçmenlerce tümden yadsındığında, tbmm'de azınlık konumu, türkiye'de gerilimi azaltıcı olur ama, çözümleyici olmaktan uzaktır.
iki uçta oluşmayacak seçimlerde en geçerli olacak nedir? güçlerin dağılması sonucu türkiye'de önemli bir demokrasi kazanımıdır. cumhurbaşkanlığı ile tbmm güçlerin ayrılması olarak yürümüyor türkiye'de. türkiye'de tbmm'nin belirleyici olduğu ve tbmm içinden çıkan yürütme ve yönetim güçleri düzeni vardır. akp'nin istenmeyen özlemi: tbmm'yi yukarıdan belirleyici ve cumhurbaşkanı adına işleyen bir kuruma dönüştürme uğraşıdır. türkiye'de yasamanın belirleyici olduğu, yönetim ile yargının bağımsız olma uğraşında olduğu bir siyasi düzen egemendir. akp'nin istediği: yasamayı belirlemeden öteye yargıyı da atamalarla belirlemektir.
gelen seçimlerden ilk çıkacak sonuç: anayasal buhran ve siyasi düzen belirsizliği olacaktır. türkiye anayasal buhrandan nasıl çıkar ve anayasal buhran nasıl bir değişimi zorlar bilmiyoruz. biliyorum diyen önyargıyla öznelliğini açıklıyordur. bilmiyoruz. seçim sonuçları da belirsizliğin sürmesini getirecektir.
gelen seçimlerden güçlerin birliği değil de güçlerin dağılması sonucu olasılığı en yüksek olanıdır. güçlerin dağılmasından nasıl bir güçler ayrılığı ve dengesi oluşur, seçim sonuçları ortaya çıkmadan bilemeyiz. doğaldır ki, her akıl, her siyasilik kendine göre beklentidedir.
seçimleri türkiye'nin seçmenlerinin benimsediği düzeyde önemsemeyenler seçimlerin getirdiğine katılmakta zorlanmamalıdır. seçimlerin sonuçlarını yanıltıcı yönlendirmelere katılanlar seçimlerle yanılmalarına dayanak bulamamalıdır. sandıkların belirlemediğini sokaklar belirleyemez.
11 haziran 2018, college station, texas.
