7 haziran'da birkaç günlük sevincin sürdürülür olmadığı yaşandı. akp beklenenin çok üstünde oy oranıyla tbmm'de egemen olmayı başardı. 7 haziran sonrası biran için sessizleşen akp'nin, parçalanmadan, dağılmadan sürmesini açıklamakta yanıltıcı olmamak gerekir. 1 kasım'ın ilk sonuçlarıyla yaşanan tepkileri yarına yönelik değerlendirmekte iyimser olmak kolay değildir.
7 haziran'ın tek kazananı hdp idi. akp'nin büyüsü gitmişti. akp'nin yıpranmış kurucuları da, akp'yle siyasette yükselmiş olanlar da yenilgiye direndiler; teslim olmadılar. bugün akp kazanımı varsa onlar yarının akp'sidir. 1 kasım'la küçümsenen ve yoksayılan ahmet davutoğlu en öndedir. 7 haziran akşamı yenilgiyi yoksayan ahmet davutoğlu, akp benim demesiyle akp'de yükselişi getirdi diye düşünmeliyiz. siyasi olarak yenilgi anlarında gösterilen direncin getirisidir diye almalıyız davutoğlu seçmesini. davutoğlu'nun akp'yi sahiplenmeyle birlikte pkk üzerine yokedici, silâhsızlandırma siyasetinin de eklenmesini yoksayamayız. 7 haziran öncesinde açılımda akp'nin gösterdiği zayıflıkla uyuşmayan sertlik ve güç gösterisi akp'yi korumuştur.
bu noktadan sonra, akp'nin yeniden açılım diye tbmm dışında arayışlara yönelmesi, akp'yi yeniden küçültür. akp, 7 haziran sonrası siyasetiyle direndikçe, mhp'nin varoluşu geriler. akp'nin mhp tabanından daha alacağı oy vardır. akp'nin, mhp dışında, hdp'nin doğudaki oylarından da oy kazanımı olur mu? 1 kasım'da çok olmasa da olabilirliği yaşanmıştır. 1 kasım'la kazananın davutoğlu akp'si ile yitirenlerin mhp ve hdp olmasını anlamamakta direnenler, yarın daha da küçüleceklerini anlamakta zorlanacaklardır.
ya chp? chp 1965'le başlayan ve 1973-1977 evresinde doruğuna çıkan yenileşmesini, 1979'dan bu yana, zaman zaman küçülerek, korumuştur. parti yönetiminde en devingen olan chp, türkiye'nin geleceği konusundaki durağan ve değişene en tutucu parti olarak yol ayrımındadır. chp'de yeni yönetimi 1973-1977 programıyla sürdürmek olanaksızdır.
akp küçülerek değil de büyüyerek mi çatlar günümüzün ve türkiye'nin yarınının temel sorusudur. akp'yle değişmeyen türkiye'de, değişen akp'yle türkiye değişir mi? davutoğlu'nun akp'si akp'nin kuruluş sonrasıdır. kurucu akpliler geride kalmıştır. akp'yle siyasete başlamışların akp'si ne denli sürekli olur, nereye değin korunur eylemliliği 1 kasım'la başlayandır. akp'nin kurucu dönemindeki iç çatışmaları, akp içinde bastırmakta başarılı olan akp, yeni döneminde de, iç karşıtlıkları akp içinde uzlaştırmayı sürdürür mü?
mhp, hdp ve chp kendi içlerinde uğraşırken, akp de kendi içine düşmekten nasıl uzak kalabilir? türkiye'nin çevre koşulları değişmemiştir: ırak, suriye ve iran küreselde belirsizlikleriyle yerindedir. türkiye içinde 2007'den bu yana gelişen gerilim ve yasallığın gerilemesi, yeniden yasallığın ve anayasallığın egemen oluşuna dönüşür mü? bu soruların yanıtlarıyla yanıtlamayı siyasete uygulayanlar yarının türkiye'sinde olur. bu soruların demokrasi dışındaki arayışlarla çözümlenmesi günümüzde gündem dışıdır. doğrular açıktır; bakalım kimler, yanlışlarını sürdürmekten uzak kalamayacaklar?
1 kasım 2015, college station, texas.
