"başkanlık" geride kalmıştı ve bu seçimde enaz söylenen "başkanlık" olmadı mı? bunları yeniden anımsamanın yararı var mı; gereken bu mudur? gereği vardır ve dünden de gereklidir anımsamak. şunu gören, gösteren olmuyor: dün ya da açık deyişle 7 haziran'da yanılınan değerlendirmelerin başında geleni olan "başkanlık" olmadı denmesi benzeri, 1 kasım akşamı ilk değerlendirmelerimiz de neden yanlış ya da yanıltıcı olmasın? soru budur önce: nasıl oluyor da sürüleşme gerçekleniyor? nedir bu kendine güvenme yerine akp'den korku?
7 haziran'da zorla da olsa akp sarsılmıştı ve gerileme sürecine girebilirdi. 1 kasım'da ise gerilemeyi bırakalım, olmayacak yüzdeyle akp çoğalmasına ilk tepkiler nelerdi? hırsızlar, üretimimizi, değerlerimizi çaldıkları gibi oylarımızı da çaldılar. oysa soru şudur hep: ya düşündüğümüz gibi değilse; ya oylar çalınmadıysa? yanlış sorulara verilen yanıtlarla günümüzde de yanılıyor olabiliriz. bu bir. üç düşman çıktı 1 kasım akşamı ortaya: herzamanki gibi o, herzaman düşman devlet(hem de bahçeli olanı da eklenerek) ve nedense sonunda, hdp'ye yön verdiğini/vereceğini sananların geldikleri(yanıldıkları) pkk. bir de: "nakarat" olarak "chp"den olmazlanma/küçümseme ile istanbul sermayesi. ya bunlar yeni sürüleşme güdüleriyse?
seçim bitmiş ve nasıl bir akp'yle karşı karşıyayız diye düşünmeden biriktirdiğimiz taşları dökmekte/atmakta durmak dinlenmek yok.
davutoğlu, 1 kasım akşamı, "başkanlık" dedi; anayasa dedi. der; desin diyen yok. işte geldiler; işte sattılar; işte oldubitti. nasıl olur; olur mu? 2002'den bu yana olmayan ve ak sanıldıklarında olmamışı onca kirlenme ve arınma yaşamadıktan sonra nasıl yapabilirler sorgusu yok. anında, yaparlar, yapacaklar! yapamazlar, yapamayacaklar. nedenleri çoktur. gelen dört yılda nice dönüp dönüp değerlendireceğiz.
anayasa, geçerli ve yürürlükteki anayasayla değiştirilebilir. o söyledi; davutoğlu söyledi; ben biliyordum bunlar olacaktı; yanıldılar tepkileriyle korkularıyla olmaz. kolay mı; olabilir mi cumhuriyet'in niteliklerini, demokrasi içinde değiştirebilmek?
1969'da ap, yüzde 46,55 oyçokluğu ve tbmm çoğunluğu için gerekli 226'dan otuz milletvekili artıyla 256'ya varmış parti anayasa yapamadı. 1965'ten 1969 seçimlerine değin, süleyman demirel'in, ap'nin kalkınma dışında en büyük hedefi 1961 anayasası'nı değiştirmek idi. 1969 seçimlerinde oy istemi "anayasa değiştirmek" odağında gelişti. yürütmeyi kısıtlıyordu 1961 anayasası. 1960 ihtilâli neden yapılmıştı? çoğunluğu ve yürütmeyi kısıtlamak için. 1969 seçimlerinden anayasa değişikliği gücüne erişilemedi. 12 ekim 1969'da çoğunlukla seçim kazanmış ap'nin, 1970 şubat sonunda, bütçesi onaylanmadı; hem de ap oylarıyla. sonrası iki yıl süren kargaşa. 1971 muhtıra'sının getirisi ne oldu? anayasa değişimleri. nasıl oldu? tbmm'de, ap oylarıyla, chp oylarıyla ve tüm partilerin oylarıyla.
1 kasım seçimleri başkanlık getirir mi? önce tbmm oluşsun; yürütme belirlensin; tbmm'den güvenoyu alsın. o süreçte tartışma olur. bugün yapılan anlamsız bir sapmadır. nereden biliyoruz akp yürütmeyi oluşturmada tıkanmayacak? nereden çıkarıyoruz akp'nin tüm varlığıyla "başkanlık" istediğini?
önce tbmm oluşmalıdır ve akp içi dengeler nasıl oluşacaktır anlaşılmalıdır. sonra da: yürütme nasıl oluşacaktır? akp seçim sürecinde birarada tuttuklarına dışarıdan kattıklarına yürütmede ne verebilir? dengeleri nasıl koruyabilir?
anayasa değişikliği için akp'nin tümünün oylarından öteye chp'den de, mhp'den de, hdp'den de oy gerekecektir. nereden biliyoruz bunlardan biriyle olacak? akp, hem hdp'yle hem mhp'yle nasıl olabilir? olunabilseydi, 7 haziran yetiyordu. mhp'yle de olabilir; hdp'yle de olabilir ve çok açıktır ki chp'yle de olabilir ama, herbiriyle oluşacak anayasa değişik olur.
akp'nin tbmm'de tüm oylarını koruyabilmesi kimle olabileceğine bağlı olmayacak mı? akp, tümüyle de olabilir; hiçbiriyle de olmayabilir. dört parçanın dördünün de kendi içlerinde zayıflıklarını nasıl yoksayabiliriz? mhp'nin akp'yle olacağı gibi, akp'yle olmayacakları da açık değil mi? benzerini, hdp için de öngörmemiz gerekir. akp, başkanlık diye hdp'den aldığı oyların hdp'de yaratacağı parçalanma düzeyinde akp'de parçalanma olmayacağını neye dayanarak öngörüyoruz?
öyle görünüyor ki: siyaseti, benim istediğim olsun birlikteliklerini kurmaktan önce, benim korkularım gerçekleşecek öngörüsüzlüğüyle tepkiciliği, 1 kasım'la da sürüyor ve durmayacak.
"başkanlık" korkusu yayanları epeyi kuşkuyla izlemek gerekir. başkanlık istiyorlar diye tbmm'den başkanlık ve halkoylaması çıkar beklentisi hem erkendir; hem de temelleri güçsüzdür. tbmm'deki dört parça kendi birliklerini korusunlar önce. akp "başkanlık" isteyebilir ama, alamayacağı tek güç "başkanlık'tır. yaşayarak öğreneceğiz yine.
4 kasım 2015, college station, texas.
