8 kasım ve abd seçimleri, bir anlamda geride kaldı. ilk sonuç, enazda beklenendi. hem yürütmede, hem de yasamada cumhuriyetçiler kazandı. bu sonuç yanıltıcıdır. her eyalette, her seçim bölgesinde adayları birbirinden ayıran sonuç, genellikle, yüzde beştir. bu noktada iki önemli sonucu kıyıda tutmak gerekir: cumhuriyetçiler deyince, trump''ın yönetiminde, onun yönlendirmesinde yürütmede ve yasamada uyumlu birliktelik yoktur; olmayacaktır da. trump'ın yürütmesi, cumhuriyetçi yasama üyeleri senatörle temsilcilerin denetiminde ve çoğunluk da yönlendirmesinde olacaktır. abd'de seçimler yüzde onun gelgitlerinde sürmektedir ve partiler gevşek dokudur.
8 kasım seçimleri de ikili siyaset karşıtlığını korudu: cumhuriyetçiler kalıcı güce yükselmedi; demokratlar yokolacak gidecek değildir.
2016 seçimlerinin düşündürücü ilk sonucu katılımın, 2000'lerle artışına aykırı gerilemesidir. bunun açıklaması açıktır: seçimlerden korku da güven de aşınmıştır. abd'de kurumsallaşma ve siyasi gelenek durağanlaşmıştır. seçimle değişime inanç yıpranmıştır. cumhuriyetçiler, 1980'lerden bu yana, siyasetten uzaklaşmayı washington'un ve kurulu düzenin yozlaşmasıyla denkleştirmektedir; washington'u düzeltme diye karşılığı olmayan boş bir yeldeğirmenine saldırmayı temel almıştır. demokratlar da, özellikle bill clinton ve barack obama ile benzeri hedefe saldırarark başarılı oldu sayılmıştır.
kaliforniya'dan gelen reagan da, teksas'tan gelen george w. bush da, şimdi de new york'tan donald trump washington dışından washington'u düzeltmeye seçilmiştir. gelen 4 yıl için ve belki de 8 yıl için ilk öngörümüz şu olacaktır: trump da washington'u değiştiremez ve washington'da trump da eriyecektir. bunu temellendirmek zor değildir: birincisi tarihsel olarak yaşanmışlık açıktır; ikincisi de, washington güçlüdür ve washington'un sarsılması abd'nin yıkımı olur.
"popüler" ve "ezberci" yaklaşımlar yaygındır, çekicidir ama, ne geçerlidir, ne de gerçekçidir.
abd'nin toplumsallığında ve doğal olarak siyasiliğinde sarsıntıların yaşandığı açıktır. abd'nin güçsüzleştiğini de, gerilediğini de, yıkılacağını da öngörmek yanıltıcıdır.
abd seçimlerinin beklenen ve geleceği enaz öngörülen sonucu açıktı: demokratlar'da "safkan" düzeni değiştirme özleminden öteye tutkusunda olan yeni nesilin "düzen" dışına taşma eğilimidir. cumhuriyetçiler yanında: değişen abd'yi değiştirme kararlılığını seçim sonuçlarıyla olabilir sanan dağınık, örgütsüz trump kitleselliğidir. cumhuriyetçilerin trump'la kabaran kitleselliğinin karşısında, hillary clinton'un kazanamamasında etkili olan bernie sanders'le yanıltıcı bir umutlanma kazanmış kitleselliği kim ve nasıl örgütleyebilir? bu dağınık kitlesellikler tartışmadan öteye karşıtlaşırlar mı?
cumhuriyetçiler, seçim sonuçlarıyla sekiz yıldır uzak kaldıkları yürütme gücünü kazanmışlardır. 2008'de demokrat obama'nın kazanmasıyla obama'yı yürütmede zayıf kılmada kararlı direnç göstermede başarılı olunmuştur. obama, abd'yi değiştirememiştir. obma değiştirmeyi içtenlikle istedi ve değişim uğrunda kararlı ve duraklamaksızın çalıştı. cumhuriyetçiler 1990'larla yükselen yasama gücündeki etkinlikleriyle obama'yı kuşatmada gerilemediler.
2016 seçimleriyle, geçici olarak, cumhuriyetçiler, içlerinde uzlaşımı güçlendirmeye ve korumaya özenli olacaklardır. demokratlar ise, seçim yolunda, uzlaşık görünümlerinden kopacaklar ve yeniden uzlaşımları nasıl ve nerede olur bilinmezdir.
9 kasım 2016, college station, texas.
