türkiye'de demokrasinin akp için araç olduğu yeni bir durum değil. 2002'den bu yana akp, sürekli, demokrasiyi kendine göre yaşıyor. akp, 2002'den 2016'ya yürürken demokrasiyi yoksaymada güç gösterisini yaşattıkça demokrasi yürüdü sanıyor. türkiye'de, 2002'de akp'yle başlayanın öncesinde yaşanmış demokrasiyi sonlandırmaya yönelik oluşunda ortaklık büyüyor. akp, devletin onlar için olduğunu ve akp'yi oylayanların ulus olduğunu varsayıyor. evet, akp türkiye'dir ama, türkiye akp'den çoktur. akp, birgün, türkiye'de ulusun ve devletin akp'den öteye olduğunu bilecektir.
akp'de başkanın, akp'nin genel başkanını atamaya indirgediğini, 2014 cumhurbaşkanlığı seçimi süreci sonlandığında yaşamıştık. yine de, yürürlükteki anayasa ile akp'nin de bağımlı ve sorumlu olduğu partiler yasası yürümüştü.
ahmet davutoğlu'nun geldiği noktaya davutoğlu gücüyle gelmediği ilk günden söylendi ve söylenegeldi. bugün, sonunda, onun oraya nasıl geldiği anımsatılınca adım atabilecek gücü kalmamıştı.
türkiye'de anayasallık yürürlükte olsa da, anayasal buhranda dur durak yaşanmadığının bir yeni adımı atıldı. davutoğlu tarihsel olarak önemli bir fırsatı daha kullanamadan kendisni küçültenleri, yoksayanları doğruladı. akp'nin tbmm'de çoğunluk olduğunu ve akp'nin başkanlığının davutoğlu'nun istemine göre biçimleneceğini söyleyemedi. davutoğlu bitti. davutoğlu, kendince, akp'yi kurtarma uğruna özverili davrandı. oysa, davutoğlu'nun bu varsayımına akp içinden de destek çıkacakların olmadığını biliyordu. akp'nin akp başkanlığının yönetiminde olmadığı anayasa'dan kaynaklanmayan başkanlık gücü kullananın sonsözü söylediği yaşandı. parti benim diyemeyen davutoğlu parti benim diyenin gücüne boyun eğdi.
sorun davutoğlu değildir ya da neden ve nasıl buraya gelindiği de geride kalmıştır. temel soru ve sorun: davutoğlu sonrasının nasıl oluşacağı ve akp'de yansımasının ne olacağıdır.
akp'nin, 2012 sonunda suriye'ye sınırötesine taşmayacağını açıkça sezinletmesinden bu yana, akp gerilemededir. davutoğlu'nun yetersizliği ve kolayca teslim oluşu, henüz, akp'de yıkımı getirecektir öngörüsü için yeterli veri değildir. akp artık devlet içinde devlet görünümündedir. akp'nin karşıt ve düşman bellediği/gösterdiği ve siyasi gündelikte "paralel" diye tanımlanmış etkinlik benzeri, görünürdeki akp ile görünmez akp olduğunu söyleyebiliriz. uzun süre akp kurucu ve yönlendirici çekirdeği diye bildiklerimiz birer ikişer yürüyüşte geride kalmışlar ve yetkilerini yitirmişlerdir. arada, sonradan katılanların da elnmesi olmuştu ama, davutoğlu'nun elenmesi öncekilerden önemlidir.
davutoğlu, akp'nin kısa zamanda yaşanacak olağanüstü genel kurul toplantısında akp başkanlığına aday olmaması davutoğlu'nun bitişi olacaktır; daha da önemlisi, genel kurul toplantısının göstermelik oluşu sıradanlaşacaktır. akp'de davutoğlu sonrası parti başkanlığı ve akp'nin parti oluşu ortadan kalkmış olacaktır. bunu gerçekleyen güç kazanmış sayılabilir ama, bu kazanımın getirisi beklenen olmayacaktır.
akp içinde akp'yi süreklileştiren değil, akp'de kendi gücünü süreklileştirmeyi yeğleyen gücün güçsüzleşme sürecinde yeni bir duraktayız. akp içinden akp'yi sorgulayan güç çıkmasının önü tıkandıkça akp'yi akp dışından yıkıcı güç oluşacaktır. akp, içinde demokrasiyi sonlandırabilir ama, türkiye'de demokrasiyi sonlandırma gücüne erişemez.
akp'de yaşayamayanlar akp dışında yaşayabilirler mi? birazı yaşayabilir ama, önder ve yürütme gücünü bulamazlar. akp içinde demokrasi yaşamayanlar akp dışında demokrasiye katılamaz ve onların dışında demokrasiyi yürütecekler boşluğu doldurur. gidiş bu yöndedir. akp değiştikçe güçsüzleşmektedir ve başkanlık diye bir gücün yasallığı olmadan uygulaması geriye tepecektir.
akp, 2013'te gezi'de yenildi. akp, 7 haziran'da yenildi. bugün davutoğlu yenilgisinden öteye, gezi'den ve 7 haziran'dan güçlü bir yenilgi yaşadı akp. akp, 2002'nin akp'si değildi 2014'den bu yana; bugün noktalananla 2002'nin bitmişliğine 2014'ün bitişi de eklendi.
akp karşıtları için sevinecekleri bir durum yoktur. akp içinde davutoğlu'nun elenmesinde akp karşıtlarının doğrudan etkileri olmamıştır. akp'nin demokrasiye ve türkiye'ye kapalı işleyişinin bu yeni gösterisinden akp karşıtlarının kazancı olmayacaktır. ayrıca, akp'de olası karşıtlaşmadan da yararlanamazlar. akp karşıtları da kendi içlerindeki ayrılıkları bastırmada güç kazandıklarını sanabilirler ve uygulamaları da o yönde gelişecektir.
türkiye'de 2013'te gezi'de sarsılan "kararlılık" görünümü, sonlanması uzasa da, sonlanacaktır. gezi'den türkiye'de yeni siyaset çıkmayacağı anında anlaşılmıştı. eski siyasetin de kararlılığı dağıtıp yoketmesi zorlu gelişiyor.
4 mayıs 2016, college station, texas.
