akp'nin türkiye yaygınlığındaki desteğine karşı üç parçalı ve üç yöreli siyasetin toplamda akp'den çok oy almasının belirleyiciliğine kapılanlar, tbmm başkanı seçimiyle, dağılma düzeyinde birbirlerini suçlar oldular. akp karşıtlarının parçalı oluşuyla parçalı görünümü akp'nin yeniden derlenmesini getirir mi? hayır, hayır, hayır; yüzlerce, binlerce, milyonlarca hayır. akp'nin büyüsü gitmiştir. seçmenlerin bir kez ayrıldığı siyasiliğe yeniden dönmüşlüğü, neredeyse, yoktur.
1946'nın yanlışlıklarını yaşamış, yaşatmış chp'ye dönüş oldu mu? 1961'in yapay chp güçlülüğü de, 1973-1977 arası chp kabarışı da chp'yi seçmenlere kalıcı biçimde yaklaştırmadı. ya dp? 1960'de beklenmedik darbeyle gücünü yitiren dp'nin izlerleri oldu ama, dp oldu mu? olabilir mi? 1969'dan sonra yaşanan ap ya da 1977'den sonra yaşanan chp'ye dönüş yaşandı mı? 1983'ün anap'ı 1987'de tükenmedi mi? 1987'den sonraki anap'ın öncesine dönüldü mü? akp, 1946'nın chp'nin konumunda değildir ama, 1969'daki ap ya da 1987'deki anap görünümündedir artık. yüzde kırkbir tek seçimle bitmez; daha nice seçimlerle yıpranma bitişi bulacaktır.
akp, 2002'de, öncekilerden bağımsız ve ayrı olduğu izlenimiyle toplumdan yüzde otuzdörtlük desteği buldu. akp, zaman içinde, toplumdaki bağlaşıklarını kurabildiği ve akp içi uzlaşımları kavgasız başardığından sürekliliğini kazandı; sürdürdü.
2007'yle akp'de parti içi uzlaşımlardan erdoğan iktidarına varıldığından ve bu iktidarın akp'nin kuruluşuna aykırılığından akp toplumsal desteklerini yitirdi. yitirilmiş desteklerin yeniden kazanımı kolay değildir demekten öteye olanaksızdır diye öngörmek yerindedir; geçerlisidir.
bir yandan, 7 haziran tarihsel seçimdir; benzeri yoktur abartmalarına varılırken; öte yandan da, 7 haziran sonrası, öncesine, siyasi geleneklere uygun işlemiyor diye yakınacaksın; olmaz.
türkiye'de anayasallık işliyor. anayasallıktan yakınanlar kısıtlamasız, denetimsiz yönetim özleyenlerle anayasayı yoksayanlardır. anayasal işleyişte tbmm başkanı seçildi. tbmm divanı oluşumu da tbmm içi gerçekliğe uygun gelişiyor. cumhurbaşkanı, gecikmeden, başbakan görevlendirmesi de yapacaktır:
<<
"TBMM Başkanlık Divanı'nda flaş gelişme"
http://www.hurriyet.com.tr/gundem/29494015.asp
>>
demokrasilerde "devrim" olmaz. demokrasilerde değişim zamanla yaşanır. erdoğan'ın "başkanlık" isteminde kullandığı gerekçe demokrasiye aykırı olduğundan seçmenlerce desteklenmedi. erdoğan kararların "hızlandırılması" gereğine vurgu yaptı ve yapmaktan da geri kalmayacaktır. oysa, demokrasilerde "işleyiş" belirleyicidir; "hız" yanıltıcıdır. 7 haziran'dan bu yana anayasallık işlemektedir. aykırısını söylemek 7 haziran'ı yoksaymakla denktir.
türkiye 7 haziran'a göre işliyor; 7 haziran belirleyicidir. 7 haziran'dan tek başına belirleyicilik oluşmadı. 7 haziran'da dört parçalılığın süreceğini yaşadık. yaşanan da dört parçalı görünümdür. dört parçalı siyasilik parçalanmadan türkiye'de olmayacak beklentilerden uzak durmak gerekir.
her zaman olduğu gibi karşıtını da sormaktan uzak durmamamız gerekir: dört parçalılık parçalanmazsa ne olur? bugün yaşanan dört parçalılıkta dirençtir. yarının da dört parçalı süreceğini düşünemeyiz. dört parçanın da içinden çatlaması, yarılması kaçınılmazdır. demokrasilerde değişim zamanla olur; türkiye'de de değişim zamana yayılmıştır.
8 temmuz 2015, college station, texas.
